ทำความรู้จักโรคอัลไซเมอร์  สาเหตุโรคสมองเสื่อม

โรคอัลไซเมอร์ เป็นสาเหตุหนึ่งของภาวะสมองเสื่อม โดยโอกาสที่เกิดโรคจะเพิ่มขึ้นตามช่วงอายุผู้ป่วยอัลไซเมอร์ร้อยละ 10-15 จะเป็นผู้ที่มีอายุมากกว่า 65 ปี และร้อยละ 20-30 จะเป็นผู้ที่มีอายุมากกว่า 80 ปี (ข้อมูลจาก:โรงพยาบาลจุฬา)

 

อาการของโรคอัลไซเมอร์  

เมื่อเริ่มมีอาการของโรคอัลไซเมอร์ จะทำให้ผู้ป่วยเกิดความพกพร่องของความรู้สึก ความคิด รวมไปถึงพฤติกรรมในลักษณะดังต่อไปนี้

  • มีการหลงลืมที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ลืมในสิ่งที่เพิ่งผ่านเข้ามาเร็ว ๆ นี้ ลืมวันหรือเหตุการณ์สำคัญ ถามซ้ำแล้วซ้ำอีก ต้องอาศัยสิ่งช่วยจำ เช่น สมุดจด หรือ บุคคลในครอบครัว คอยช่วยเหลือ
  • เสียความสามารถในการวางแผน หรือแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน เช่น ไม่สามารถทำสิ่งต่าง ๆ เป็นขั้นตอนได้อย่างถูกต้อง เช่น ลืมขั้นตอนจ่ายเงินเมื่อไปธนาคาร หรือขับรถ
  • รู้สึกยากลำบากในการทำงานที่คุ้นเคย ไม่ว่าที่บ้าน ที่ทำงาน หรือเวลาพักร้อน เช่น ขับรถไปในสถานที่ที่ไปประจำ จำกฎกติกาของกีฬาที่เล่นประจำไม่ได้
  • รู้สึกสับสนกับเวลาหรือสถานที่ในขณะหนึ่ง ๆ เช่น ไม่รู้วันที่ ฤดูกาล และเวลา ลืมสถานที่ที่ตัวเองอยู่หรือไม่รู้ว่าจะไปสถานที่นั้น ๆ อย่างไร
  • รู้สึกลำบากที่จะเข้าใจในภาพที่เห็น และความสัมพันธ์ระหว่างภาพที่เห็นกับตัวเอง เช่น อ่านหนังสือเข้าใจลำบากขึ้น กะระยะทางยากขึ้น วางของบนโต๊ะแต่มักปล่อยลงก่อนถึงโต๊ะ บอกสีต่าง ๆ ยากขึ้น
  • รู้สึกมีปัญหาในการค้นหาหรือใช้คำที่เหมาะสมในการพูดหรือเขียน เช่น มักจะหยุดระหว่างกำลังสนทนา และไม่รู้ว่าจะพูดอย่างไรต่อ หรืออาจพูดคำ ประโยคซ้ำ ๆ
  • ลืมของไว้ในที่ที่ไม่ควรวางหรือเก็บไว้ และไม่สามารถย้อนนึกกลับไปได้ว่าวางไว้ที่ใด เช่น เก็บโทรศัพท์ไว้ในตู้เย็น
  • ความสามารถในการตัดสินใจลดลงหรือสูญเสียไป เช่น ตัดสินใจไม่ได้ว่าจะทำอย่างไรกับตนเอง ไม่ทำผม ไม่อาบน้ำ เมื่อจะไปงานสำคัญ
  • มีการแยกตัวออกจากงานที่ทำหรือกิจกรรมที่ชื่นชอบ เช่น ปกติจะไปเล่นกีฬา พบปะเพื่อนทุกสัปดาห์ แต่วันหนึ่งกลับไม่ไปโดยไม่มีเหตุผลใด ๆ
  • รู้สึกว่าอารมณ์และบุคลิกภาพเปลี่ยนแปลงไป เช่น ดูสับสน วิตกกังวล หวาดกลัว

 

ความเสี่ยงของโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์เกิดจากการเปลี่ยนแปลงภายในสมอง จนทำให้บางส่วนของสมองทำหน้าที่ลดลง และเกิดการฝ่อตัวทำให้กระทบกับการทำงานของสมองในส่วนนั้น ส่งผลให้ผู้ป่วยมีการแสดงอาการออกมา อย่างไรก็ตามโรคอัลไซเมอร์ก็ยังคงเป็นโรคที่ยังไม่สามารถทราบสาเหตุแน่ชัดของการเกิดโรคได้ แต่จากการศึกษาพบว่าในสมองของผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้มีการสะสมของโปรตีนบางชนิด เช่น อะไมลอยด์ (amyloid) และ เทา (tau) มากกว่าปกติ และมักจะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอีกเมื่ออยู่ในกลุ่มดังต่อไปนี้

  • อายุที่เพิ่มขึ้นเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุด โดยพบว่า หลังอายุ 65 ปี ผู้ป่วยจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเพิ่มเป็น 2 เท่าในทุก ๆ 5 ปีที่อายุมากขึ้น อย่างไรก็ตามมีผู้ป่วยที่มีอายุต่ำกว่า 65 ปีด้วยเช่นกัน
  • คนในครอบครัวมีประวัติเคยป่วยด้วยโรคนี้หลายคน , มียีนบางอย่างเช่น ApoE4 เป็นต้น
  • โรคดาวน์ซินโดรม (Down’s syndrome) ผู้ป่วยถือเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรค เนื่องจากพบว่าผู้ป่วยโรคนี้มีความผิดปกติของการสะสมของโปรตีนบางชนิดที่ทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์เช่นกัน
  • การได้รับอุบัติเหตุที่ศีรษะ มีรายงานการศึกษาทางระบาดวิทยาหลายรายงานพบว่า ผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์และภาวะสมองเสื่อมจากสาเหตุอื่น ๆ มีประวัติเคยได้รับอุบัติเหตุที่ศีรษะมากกว่าคนที่ไม่มีสมองเสื่อมอย่างไรก็ตามในบางการศึกษาไม่พบว่าการได้รับอุบัติเหตุที่ศีรษะมาก่อนเป็นปัจจัยเสี่ยงของการเกิดภาวะสมองเสื่อม
  • พบว่าโรคอัลไซเมอร์มีส่วนที่เกิดจากโรคของหลอดเลือดรวมถึงพบร่วมกับโรคหลอดเลือดในสมองได้บ่อย ดังนั้นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองจึงอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคอัลไซเมอร์ด้วย ดังนี้
    • น้ำหนักเกินมาตรฐาน
    • การขาดการออกกำลังกาย
    • การสูบบุหรี่
    • ความดันโลหิตสูง
    • ไขมันในเลือดสูง
    • โรคเบาหวาน

 

หากท่านมีอาการขอแนะนำให้เข้ารับการรักษาจากแพทย์ หรือหากท่านต้องการตรวจเพิ่มเติมเพื่อหารอยของโรค และสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการของโรคอัลไซเมอร์เพิ่มเติม ขอแนะนำตรวจ MRI Brain + Temporal Lobe (ตรวจสมอง และกลีบขมับสมอง) เพราะสามารถแสดงภาพ และรายละเอียดของความผิดปกติของสมองได้เป็นอย่างดีทำให้แพทย์สามารถวินิจฉัยได้อย่างถูกต้องแม่นยำ